Džamija u Petnjici

Nalazite se pred jednom od najvećih džamija na Balkanu, jedinstvene arhitekture, sa drvenim, ručno rezbarenim stubovima. Sa površinom od oko 550m2 ona može da primi i do 1200 vjernika. Džamija u Petnjici je i jedina trospratna džamija u Crnoj Gori. Stara je nekoliko vjekova, te se i njen izgled vremenom mijenjao.

Ne zna se sa sigurnošću kada je nastala. Narodno predanje kaže da je to bilo krajem 16. vijeka, kada su sa opadanjem značaja grada Bihora, počele da se grade džamije i van njegovih zidina. Glavni putevi išli su rijekom Popčom, pa su se uz njen tok podizale i džamije. Istoričari njenu izgradnju povezuju sa dolaskom Hajdar – paše Selima, 1689. godine, kada je izgrađeno više objekata orijentalnog stila u Bihoru i Limskoj dolini. Njen prvobitni izgled znatno se razlikovao od današnjeg. Obim zgrade je bio manji, prvi sprat napravljen od kamena, a drugi od drveta. Minare je bilo drveno, a džamija je bila pokrivena tahtom. U narodu postoji predanje da je kamen za njenu izgradnju donešen sa džamije koja se nalazila u srednjevjekovnom utvrđenju Bihor, na vrhu strmog brijega Gradina, iznad sela Bioča.

Krajem 17. i početkom 18. vijeka broj stanovnika u petnjičkom kraju je rastao, a Petnjica je prerasla u značajno okružno središte. Džamija je postala premala, pa se 1901. godine krenulo sa proširenjem, o čemu svjedoči tarih napisan arapskim pismom na ploči koja se čuva u džamiji. “La Ilahe illalah Muhameden resulullah, Mutevelija iz Trpezi, Cikotić Hasan (Huso) Bejtov i Tahir Abdurahmanov Kršić, iz Radmanaca, Glavni majstor iz Hercegovine, nastanjen u Beranama Ajdin Korijanić, imam mula Šaćir Hodžić, godine 1321.h. (1903)“

Materijal za dogradnju džamije, unutrašnje opremanje, kao i novac i hranu za majstore, obezbijedio je narod ovog kraja dobrovoljnim darovima i prilozima. Veličina dograđene džamije je bila 15,80 x 13,20 m, imala je tri sprata i drve no minare znatno više od današnjeg.

Čuven je bio i hladnjak izgrađen 1930. godine u bašti džamije, u koji je moglo da sjedne oko 50 ljudi. Bilo je to mjesto za okupljanje i razgovor prije samog ulaska u džamiju. Temelji su bili od kamena, a na njih su se naslanjali drveni direci sa drvenom konstrukcijom i pokrovom od tahte. Objekat je uklonjen 1956. godine. Tokom 20. vijeka džamija je pretrpjela nekoliko promjena, da bi joj poslednjom rekonstrukcijom 2005. godine, bio vraćen pređašnji izgled.

Džamija u Petnjici imala je veoma značajnu ulogu u opismenjavanju i očuvanju kulturnog identiteta Bihoraca. U arhivu džamije i danas se čuvaju liste rođenih, vjenčanih, kao i druge pojedinosti o stanovništvu ovog kraja. Vjeruje se da ova džamija nikada nije stradala, jer njene temelje čuvaju meleci – anđeli kao i pokloni Bihoraca dati za napredak porodice i čitavog kraja.

tabla9