Kameni most i Spomenik junacima Mojkovačke bitke

Danas najpoznatiji po međunarodnom takmičenju u skokovima u vodu sa velikih visina i startu Avanturističke trke “Northern Challenge”, kameni most na Tari imao je bogatu i zanimljivu istoriju. Pušten je u saobraćaj 21. septembra 1934. godine, uz veliko slavlje i osvještavanje na koje je došao i vladika sa Cetinja, ban, ministar saobraćaja i mnogi tadašnji funkcioneri banovske i sreske vlasti, kao i mnoštvo naroda. Njegova izgradnja trajala je dvije godine, a koštala je Zetsku banku oko 1. 300.000 dinara. Priča se da su most gradili Dalmatinci, “jer su oni jedini znali da rade sa kamenom”, a od tih radnika neki su se i zaljubili u lijepe Mojkovčanke i ostali u gradu.

U Drugom svjetskom ratu most je, strateški bitan za obje strane, srušen. Prilikom povlačenja 1944. godine, njemačke trupe su imale za cilj da napadnu Mojkovac i zauzmu kameni most da bi obezbijedile prolazak svojih trupa. Partizani su ih preduhitrili i srušili most. Iskoristivši decembrasku maglu, Njemci su, gumenim čamcima, prešli preko Tare i u neposrednoj blizini kamenog, izgradili drveni, priručni most za prelazak. Prešavši, srušili su ga za sobom pa je tako veza između Mojkovca i Kolašina bila prekinuta. Po oslobođenju zemlje napravljen je drveni most ali ga je Tara ubrzo odnijela. Tek 1950. godine, obnovljen je stari kameni most.

Iako star tek pedesetak godina, spomenik Junacima Mojkovačke bitke postao je simbol grada. Smješten na desnoj obali Tare, u blizini kamenog mosta, spomenik, rad vajara Draga Đurovića i arhitekte Mirka Đukića, podignut je 1966. godine, prilikom obilježavanja pedesete godišnjice čuvene Mojkovačke bitke. Mada nije bila presudna za krajnji ishod, ova bitka, jedna je od najznačajnijih u Prvom svjetskom ratu i čitavoj istoriji Crne Gore. Na Božić 1916. godine, crnogorska vojska, pod vođstvom serdara Janka Vukotića, uz ogromne žrtve, pobijedila je jaču i višestruko nadmoćniju austrougarsku vojsku. Mojkovački junaci postali su simbol stradanja i herojstva, i još jedna potvrda tradicionalne crnogorske hrabrosti i junaštva. Najbolje to opisuju riječi pukovnika austrougarske vojske Rajnera: “Hrabrost crnogorskog vojnika nema premca u istoriji ratova. Tu ste mogli vidjeti crnogorskog vojnika koji goloruk naleće na bajonet protivnika. Ta malobrojna i primitivno naoružana vojska, danima je na mojkovačkom terenu zadržavala daleko brojniju, moderno naoružanu autrougarsku vojsku. “

U spomen junacima Mojkovačke bitke, podignut je i hram Hristovog roždestva. Hram je osvješten na božićno jutro 2008. godine, na isti dan na koji su se 92 godine prije toga vodile žestoke borbe za slobodu čitave zemlje.

Kulturna ruta Mojkovac_Page_6